उपोषणाच्या २१ व्या दिवशी दिल्ली पोलिसांनी शनिवारी पहाटे सोनम वांगचुक यांना रुग्णालयात हलवले #.... जर आमच्या अटी मान्य केल्या तर 'वांगचुक उद्या उपोषण मागे घेतील - त्यांच्या पत्नी गीतांजली अंगमो # २० जुलै रोजी "चलो संसद" मोर्चाची तयारी

  

नवी दिल्ली :आज (१९ जुलै २०२६) रात्री  उपलब्ध माहितीनुसार: सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांना प्रकृती खालावल्याने सफदरजंग रुग्णालयात उपचारासाठी ठेवण्यात आले असून ते अजूनही तेथेच आहेत.

त्यांच्या पत्नीने खासगी रुग्णालयात हलविण्याची मागणी केली होती, परंतु दिल्ली उच्च न्यायालयाने तत्काळ दिलासा देण्यास नकार दिला आहे.

वांगचुक यांच्या पत्नीने सांगितले की, संसदेतील नेत्यांनी शिक्षणातील उत्तरदायित्वाचा मुद्दा उपस्थित करण्याचे आश्वासन दिल्यास ते उद्या (20 जुलै) उपोषण सोडण्यास तयार आहेत. 

दरम्यान, २० जुलै रोजी "चलो संसद" मोर्चाची तयारी सुरू आहे. मात्र दिल्ली पोलिसांनी अशा मोर्चाला परवानगी दिलेली नसल्याचे स्पष्ट केले असून आवश्यक निर्बंध लागू केले आहेत. 

एकूणच, वांगचुक रुग्णालयात उपचार घेत आहेत, आंदोलन सुरू आहे आणि उद्याच्या "चलो संसद" मोर्चाकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. 

सद्यस्थितीनुसार, जंतर-मंतरवरील सोनम वांगचुक यांच्या उपोषण आंदोलनात महत्त्वाचे घडामोडी घडल्या आहेत.

दिल्ली पोलिसांनी त्यांच्या प्रकृतीत बिघाड झाल्यानंतर १८ जुलै रोजी त्यांना जंतर-मंतरवरून सफदरजंग रुग्णालयात दाखल केले. ते त्या वेळी सुमारे २१ दिवसांपासून उपोषणावर होते. 

त्यांच्या पत्नीने त्यांना खासगी रुग्णालयात हलविण्याची मागणी करत दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली. मात्र आज (१९ जुलै २०२६) न्यायालयाने तातडीचा दिलासा देण्यास नकार दिला असून सध्या त्यांच्यावर सफदरजंग रुग्णालयातच उपचार सुरू ठेवण्याचे निर्देश कायम ठेवले आहेत. 

वांगचुक यांना रुग्णालयात हलविल्यानंतरही जंतर-मंतरवरील आंदोलन सुरू आहे. त्यांच्या समर्थकांनी आंदोलन कायम ठेवले असून पुढील टप्पा म्हणून "चलो संसद" मोर्चाचे आवाहन करण्यात आले आहे. 

थोडक्यात:

✅ वांगचुक सध्या जंतर-मंतरवर नसून रुग्णालयात उपचार घेत आहेत.

✅ उपोषणामुळे प्रकृती खालावल्याने त्यांना हलविण्यात आले.

✅ आंदोलन मात्र त्यांच्या समर्थकांकडून सुरूच आहे.

सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांची पत्नी गीतांजली अंगमो यांनी सांगितले की, जर राजकीय नेत्यांनी त्यांची भेट घेतली आणि संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनात शिक्षणातील उत्तरदायित्वाचा (accountability) मुद्दा मांडण्याचे आश्वासन दिले, तर वांगचुक बुधवारी त्यांचे उपोषण मागे घेतील. परीक्षांच्या प्रश्नपत्रिका फुटणे, भरती प्रक्रियेतील अपयश आणि बाधित विद्यार्थ्यांना न्याय मिळवून देणे यांबाबत उत्तरदायित्वाची मागणी करत वांगचुक गेल्या २० दिवसांहून अधिक काळापासून उपोषणावर आहेत.

सोमवारी CJP द्वारे संसदेवर काढण्यात येणार असलेल्या प्रस्तावित मोर्चाच्या पार्श्वभूमीवर, दिल्ली पोलिसांनी स्पष्ट केले की "कोणत्याही निषेध मोर्चा किंवा मिरवणुकीसाठी परवानगी मागितली गेली नाही किंवा दिलीही गेली नाही." डीसीपींनी 'एक्स' (X) वर पोस्ट केले की, "नवी दिल्ली जिल्ह्यात बीएनएसएस (BNSS) च्या कलम १६३ अन्वये प्रतिबंधात्मक आदेश लागू आहेत. त्यानुसार, जंतर-मंतर येथील निश्चित केलेल्या निषेध स्थळाव्यतिरिक्त (जिथे पूर्वपरवानगी आवश्यक आहे), इतर ठिकाणी निषेध मोर्चे, मिरवणुका, निदर्शने आणि पाच किंवा त्यापेक्षा जास्त लोकांच्या जमावावर कडक बंदी आहे."

'वांगचुक यांच्या आरोग्याबाबत निर्णय वैद्यकीय पथक घेणार': सोनम वांगचुक यांच्या जोडीदार गीतांजली जे. अंगमो यांनी दाखल केलेल्या याचिकेवर सुनावणी करताना दिल्ली उच्च न्यायालयाने म्हटले की, "सोनम वांगचुक यांना रुग्णालयात हलवण्याची सरकारी कृती ही मनमानी स्वरूपाची नाही." न्यायमूर्ती मिनी पुष्कर्णा यांनी पुढे नमूद केले की, "वांगचुक सहकार्य करतील."  “हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, वांगचुक यांच्या वैद्यकीय स्थितीबाबतचा अंतिम निर्णय वैद्यकीय पथकाद्वारे घेतला जाईल आणि ते वैद्यकीय नियमावलीनुसार (प्रोटोकॉल) कार्यवाही करतील. तसेच, त्यांचे वैद्यकीय अहवाल त्यांच्या कुटुंबियांसोबत सामायिक केले जातील, अशी नोंदही न्यायालयाने घेतली आहे. त्यांना सफदरजंग रुग्णालयातून खाजगी आरोग्य केंद्रात हलवण्याची मागणी करणारी याचिका दाखल करण्यात आली होती.”

सोनम वांगचुक यांनी या आंदोलनाला ‘दुसरा स्वातंत्र्यलढा’ असे संबोधले आहे: कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांनी २० जुलै रोजी संसदेवर मोर्चा काढण्याचे आवाहन केले असून, याला भारताचा ‘दुसरा स्वातंत्र्यलढा’ असे म्हटले आहे. त्यांनी आपल्या पत्नीच्या माध्यमातून हा संदेश पाठवला आणि आंदोलकांना हे आंदोलन ‘मोठ्या प्रमाणावर यशस्वी’ करण्याचे आवाहन केले.

सोनम वांगचुक यांच्या प्रकृतीबाबत अद्ययावत माहिती

सफदरजंग रुग्णालयाच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, शनिवारी सोनम वांगचुक यांची प्रकृती स्थिर होती; मात्र दीर्घकाळ चाललेल्या उपोषणामुळे निर्माण झालेला शारीरिक ताण आणि शरीरावर झालेले परिणाम पाहता, त्यांना चोवीस तास वैद्यकीय देखरेख आणि बारकाईने निरीक्षणाची गरज होती.

व्हीएमएमसी (VMMC) आणि सफदरजंग रुग्णालयाने जारी केलेल्या आरोग्यविषयक पत्रकात म्हटले आहे की, वांगचुक यांचे महत्त्वाचे शारीरिक मापदंड (vital parameters) स्थिर होते आणि रक्ताशी संबंधित मापदंडांमध्येही किंचित सुधारणा दिसून आली होती.

सफदरजंग रुग्णालय आणि दिल्ली एम्स (AIIMS) मधील तज्ज्ञांचे बहु-शाखीय पथक त्यांच्या उपचारांवर देखरेख करत असल्याचेही यात नमूद करण्यात आले आहे.

“व्हीएमएमसी, सफदरजंग रुग्णालय आणि नवी दिल्लीतील एम्स येथील डॉक्टरांच्या उपचार करणाऱ्या पथकांचे असे ठाम मत आहे की, संभाव्य गुंतागुंत वेळीच ओळखण्यासाठी आणि त्यावर उपाययोजना करण्यासाठी निरंतर वैद्यकीय उपचार आणि चोवीस तास वैद्यकीय देखरेख अत्यंत आवश्यक आहे.”

जंतर-मंतरवर गर्दी वाढली

‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या (CJP) “चलो संसद” मोर्चाच्या एक दिवस आधी, रविवारी जंतर-मंतरवर समर्थकांची प्रचंड गर्दी जमली आणि हे ठिकाण आंदोलनाच्या गर्दीने फुलून गेले. पक्षाचे संस्थापक अभिजीत दिपके यांनी रात्रभर जागृत राहून आंदोलन सुरू ठेवण्याचे आवाहन केले.

सोमवारी संसदेवर काढल्या जाणाऱ्या मोर्चाची तयारी जोर धरत असताना, दिवसभर जंतर-मंतरवरील सीजेपीच्या (CJP) आंदोलनस्थळी लोकांची गर्दी येत राहिली.

'अटींची पूर्तता झाल्यास वांगचुक उद्या उपोषण सोडणार...' 

जर राजकीय नेत्यांनी त्यांची भेट घेतली आणि पावसाळी अधिवेशनात शिक्षणाबाबतच्या उत्तरदायित्वाचा मुद्दा उपस्थित करण्याचे आश्वासन दिले, तर सोनम वांगचुक उद्या आपले उपोषण सोडतील, असे गीतांजली अंगमो यांनी सांगितले.  दिल्ली वाहतूक पोलिसांची उद्यासाठी सूचना

संसदेचे पावसाळी अधिवेशन आणि 'कॉकरोच जनता पार्टी'चा प्रस्तावित 'चलो संसद' मोर्चा यांच्या पार्श्वभूमीवर, दिल्ली वाहतूक पोलिसांनी संसद संकुलाच्या परिसरात वाहनांची मोठी वर्दळ आणि निर्बंधांबाबत सूचना जारी केली आहे.

या सूचनेनुसार, नवी दिल्ली परिसरात वाहतुकीची विशेष व्यवस्था करण्यात आली असून, वाहनचालकांना त्यांच्या प्रवासाचे नियोजन करण्यास आणि प्रवासासाठी अतिरिक्त वेळ हाती ठेवण्यास सांगण्यात आले आहे.

यामुळे प्रभावित होऊ शकणाऱ्या रस्त्यांमध्ये रफी ​​मार्ग, मोतीलाल नेहरू मार्ग, मौलाना आझाद रोड, के. कामराज मार्ग, रायसीना रोड, राजेंद्र प्रसाद रोड, पार्लमेंट स्ट्रीट, अशोक रोड, तालकटोरा रोड, पंडित पंत मार्ग आणि रकाबगंज गुरुद्वारा रोड यांचा समावेश आहे.

तसेच, वाहतूक पोलिसांनी वाहनचालकांना विजय चौक, बोट क्लब, रेल भवन गोल-चौक (roundabout), सुनेहरी मशीद गोल-चौक, पटेल चौक गोल-चौक, बूटा सिंग गोल-चौक, प्राइम चौक गोल-चौक, जीआरजी (GRG) गोल-चौक आणि जलेबी चौक गोल-चौक यांसारख्या महत्त्वाच्या चौकांपासून आणि गोल-चौकांपासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला आहे.

संसदेकडे होणाऱ्या निषेध मोर्चासाठी 'कोणतीही परवानगी मागितली किंवा दिली गेली नाही': दिल्ली पोलीस

सोमवारी CJP द्वारे संसदेकडे काढल्या जाणाऱ्या प्रस्तावित मोर्चाच्या पार्श्वभूमीवर, दिल्ली पोलिसांनी स्पष्ट केले की, "कोणत्याही निषेध मोर्चा किंवा मिरवणुकीसाठी परवानगी मागितली गेली नाही किंवा दिलीही गेली नाही."

"नवी दिल्ली जिल्ह्यात 'बीएनएसएस' (BNSS) च्या कलम १६३ अन्वये प्रतिबंधात्मक आदेश लागू आहेत. त्यानुसार, जंतर-मंतर येथील निश्चित केलेल्या निषेध स्थळाव्यतिरिक्त (जिथे पूर्वपरवानगी आवश्यक आहे), इतर ठिकाणी निषेध मोर्चे, मिरवणुका, निदर्शने आणि पाच किंवा त्यापेक्षा जास्त लोकांच्या जमावाला सक्त मनाई आहे," अशी माहिती डीसीपींनी 'एक्स' (X) वर दिली.

सार्वजनिक सूचना

२०.०७.२०२६ (सोमवार) रोजी CJP द्वारे संसदेकडे काढल्या जाणाऱ्या प्रस्तावित मोर्चाच्या वृत्ताच्या पार्श्वभूमीवर, दिल्ली पोलीस स्पष्टपणे सांगू इच्छितात की, अशा कोणत्याही निषेध मोर्चा किंवा मिरवणुकीसाठी परवानगी मागितली गेली नाही किंवा दिलीही गेली नाही.

'बीएनएसएस' (BNSS) च्या कलम १६३ अन्वये प्रतिबंधात्मक आदेश...

-डीसीपी नवी दिल्ली (@DCPNewDelhi) १९ जुलै, २०२६

'हे बेकायदेशीर स्थानबद्धतेसारखे वाटते,' सफदरजंग रुग्णालयातील वांगचुक यांच्या वास्तव्याबाबत पत्नीचे म्हणणे

सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी गीतांजली जे. आंगमो यांनी सांगितले की, जंतर-मंतरवरून बळजबरीने हलवल्यानंतर त्यांना सफदरजंग रुग्णालयात "बेकायदेशीर स्थानबद्धतेत" (illegal detention) ठेवल्यासारखे वाटत आहे. तसेच, त्यांना कोठे उपचार घ्यावेत हे ठरवण्याचा मूलभूत अधिकार कुटुंबाला नाकारण्यात आला आहे.

वांगचुक यांना दाखल करण्यात आलेल्या सफदरजंग रुग्णालयाबाहेर बोलताना आंगमो म्हणाल्या की, कुटुंबाला त्यांना मेदान्ता किंवा त्यांच्या पसंतीच्या इतर कोणत्याही खाजगी रुग्णालयात हलवायचे होते.

सरकार ज्या पद्धतीने वांगचुक यांच्या उपचारांची हाताळणी करत आहे, त्याबाबत "विश्वासाचा अभाव" (trust deficit) असल्याचे आरोप त्यांनी केले.  मनीष सिसोदिया यांचे सर्व पक्षांना आवाहन: धर्मेंद्र प्रधान यांच्या हकालपट्टीसाठी एकत्र या

दिल्लीचे माजी उपमुख्यमंत्री मनीष सिसोदिया यांनी रविवारी सर्व राजकीय पक्षांना आवाहन केले की, 'नीट' (NEET) परीक्षेची प्रश्नपत्रिका फुटल्याप्रकरणी केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्यासाठी सुरू असलेल्या आंदोलनात त्यांनी सहभागी व्हावे.

जंतरमंतर येथे आंदोलकांना संबोधित करताना सिसोदिया म्हणाले की, शिक्षण क्षेत्रातील सुधारणांसाठी सातत्यपूर्ण प्रयत्नांची गरज असते.

"शिक्षण क्षेत्रातील सुधारणा हे काही छोटे काम नाही. त्यासाठी अनेक वर्षे सातत्यपूर्ण प्रयत्न करावे लागतात. मी माझे आयुष्य शिक्षण सुधारणेसाठी काम करण्यात घालवले आहे आणि या कार्यासाठी उरलेले आयुष्यही समर्पित करण्यास मी तयार आहे," असे ते म्हणाले.

सिसोदिया यांनी जंतरमंतरवरील आंदोलकांना "शिक्षण क्रांतीचे सैनिक" म्हटले आणि सांगितले की, अभिजीत दिपके व त्यांच्या सहकाऱ्यांनी "शिक्षण माफिया" विरोधात लढा उभारला आहे. आम आदमी पक्षाच्या या नेत्याने सांगितले की, सोनम वांगचुक यांनी स्वतःच्या आरोग्याची पर्वा न करता या आंदोलनाला बळकटी दिली आहे; तसेच आंदोलकांशी अद्याप चर्चा न केल्याबद्दल त्यांनी सरकारवर टीका केली.

आतापर्यंतच्या घडामोडींचा आढावा

जर तुम्ही आताच आमच्याशी जोडले गेला असाल, तर गेल्या दोन दिवसांत घडलेल्या सर्व घटनांचा आढावा खालीलप्रमाणे आहे:

– सोनम वांगचुक यांच्या उपोषणाचा २१ वा दिवस होता. वैद्यकीय सल्ला आणि दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या निर्देशांचा हवाला देत दिल्ली पोलिसांनी शनिवारी पहाटे त्यांना रुग्णालयात हलवले.

– त्याआधीच्या दिवशी, केंद्रीय गृह मंत्रालयाने अचानक निर्णय घेत दिल्लीचे पोलीस आयुक्त सतीश गोलछा यांना पदावरून हटवले आणि त्यांच्या जागी अनुराग कुमार यांची नियुक्ती केली.

– सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी गीतांजली जे. अंगमो यांनी रुग्णालयात पोहोचल्याची माहिती देणारी पोस्ट शेअर केली आहे. त्यांनी असा आरोप केला आहे की, त्यांना रुग्णालयाच्या खोलीत आपला फोन नेण्याची परवानगी दिली जात नाहीये.

– सीजेपी (CJP) चे संस्थापक अभिजीत दिपके यांनी बेमुदत उपोषणाची घोषणा केली आहे. दिल्ली पोलिसांनी आपल्याला मारहाण केली आणि ताब्यात घेतले, असा आरोपही त्यांनी केला आहे.

– अंगमो यांनी डॉक्टरांना विनंती केली आहे की, उपोषणादरम्यान त्यांच्या पतीच्या आरोग्यावर देखरेख करणाऱ्या वैद्यकीय पथकाच्या आणि कुटुंबाच्या संमतीशिवाय त्यांना कोणतेही औषध (तोंडवाटे किंवा शिरेवाटे) देऊ नये.

– आंदोलकांना संबोधित करत असताना, स्वतःला पुरुषांच्या हक्कांचे कार्यकर्ते म्हणवून घेणाऱ्या एका व्यक्तीने अभिजीत दिपके यांच्या अंगावर शाईसारखा द्रव पदार्थ फेकला. त्यानंतर काही वेळातच त्यांना ताब्यात घेण्यात आले.  – गीतांजली जे. आंग्मो यांनी दाखल केलेल्या याचिकेवर सुनावणी करताना दिल्ली उच्च न्यायालयाने म्हटले की, "सोनम वांगचुक यांना रुग्णालयात हलवण्याची सरकारी कारवाई मनमानी स्वरूपाची नव्हती."

– 'सीजेपी'ने (CJP) लोकांना आवाहन केले आहे की, पावसाळी अधिवेशनाच्या पहिल्या दिवशी, म्हणजेच सोमवारी, संसदेच्या दिशेने काढल्या जाणाऱ्या मोर्चासाठी त्यांनी जंतरमंतर येथे जमावे.

– जंतरमंतर येथे शबाना आझमी यांचे आवाहन: संवाद साधा.

– आंदोलनाला पाठिंबा देण्यासाठी बॉलीवूड अभिनेत्री शबाना आझमी जंतरमंतर येथील या जमावात सहभागी झाल्या आहेत. त्या म्हणतात, "आंदोलकांचे म्हणणे ऐकून घ्या आणि त्यांच्याशी संवाद साधा. लोकशाही तेव्हाच यशस्वी ठरते जेव्हा अगदी शेवटच्या व्यक्तीचे—मग ती स्त्री असो वा पुरुष, श्रीमंत असो वा गरीब, वृद्ध असो वा तरुण—म्हणणे ऐकून घेतले जाते आणि त्यांच्या प्रश्नांची उत्तरे दिली जातात." 

जबाबदारी न स्वीकारणारे सरकार बदलण्यासाठी लढा उभारला पाहिजे: उद्धव ठाकरे

शिवसेना (UBT) प्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी भाजपच्या नेतृत्वाखालील केंद्र सरकारवर टीका करताना म्हटले की, जे सरकार जबाबदारी स्वीकारत नाही किंवा उत्तरदायी नाही, ते सरकार बदलण्यासाठी आता लढा उभारला पाहिजे.

मुंबईतील एका सभेत बोलताना त्यांनी सरकारवर तरुणांचे भविष्य हिरावून घेतल्याचा आरोप केला. त्यांनी 'नीट' (NEET) परीक्षेतील कथित अनियमितता आणि त्याशी संबंधित विद्यार्थ्यांच्या आत्महत्यांचा संदर्भ दिला; या मुद्द्यांवरूनच कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांनी उपोषण सुरू केले आहे.

ठाकरे यांच्या पक्षातील सहा लोकसभा खासदारांनी अलीकडेच महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील प्रतिस्पर्धी शिवसेनेत प्रवेश केला आहे. अशा परिस्थितीत, संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनापूर्वी ठाकरे यांनी सरकारवर ही टीका केली.

"जबाबदारी न स्वीकारणारे सरकार बदलण्यासाठी आता लढा उभारला पाहिजे. आणि हा लढा केवळ सोनम वांगचुक यांच्यापुरता मर्यादित नाही," असे ते म्हणाले.

'आरोग्याच्या चिंतेचा दावा म्हणजे केवळ एक नाटक', वांगचुक यांच्या पत्नीचे म्हणणे

सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी डॉ. गीतांजली अंगमो म्हणतात, "त्यांनी सांगितले की, सोनम यांची प्रकृती खालावत असल्याने त्यांना खूप काळजी वाटत होती आणि म्हणूनच त्यांना (रुग्णालयात) आणले. पण हे दावे चुकीचे आहेत. मुळात, त्यांची प्रकृती अजिबात खालावत नव्हती. आदल्या संध्याकाळचे अहवाल पाहिले तर सर्व काही अगदी सामान्य होते... जर तुम्हाला खरोखरच त्यांच्या आरोग्याची इतकी काळजी होती, तर मग साध्या वेशातील पोलीस कर्मचारी का पाठवले? त्यांना इतक्या निर्दयीपणे उचलून स्ट्रेचरवर टाकून का नेले?"

त्या पुढे म्हणाल्या, "तुम्ही साध्या पद्धतीने वैद्यकीय तपासणी करायला येऊ शकला असता आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना सांगू शकला असता की एखादी पातळी (चाचणीतील निकष) कमी आहे आणि त्या कारणास्तव त्यांना नेण्याची तुमची इच्छा आहे. लोकशाहीत गोष्टी हाताळण्याची हीच योग्य पद्धत आहे. जर तुम्हाला खरोखरच त्यांच्या आरोग्याची काळजी असती... आणि मला हे स्पष्टपणे सांगायचे आहे की... आरोग्याच्या चिंतेचा हा सगळा दावा म्हणजे केवळ एक नाटक आहे. त्यांना फक्त भीती वाटत होती की जर सोनम यांनी आपला मोर्चा सुरू केला, तर दिल्लीतच नव्हे तर संपूर्ण देशभरातून लाखो लोक त्यांच्यासोबत सामील होतील; आणि ते हेच रोखण्याचा प्रयत्न करत होते."

सोनम वांगचुक यांच्या 'समर्थनात' 'मोहम्मद' दीपक

उत्तराखंडमधील जिम मालक 'मोहम्मद' दीपक आठवतो का? ज्याने एका ७० वर्षीय मुस्लिम दुकानदाराचा छळ करणाऱ्या लोकांच्या गटाचा सामना केला होता?

तर, तो आता सफदरजंग रुग्णालयाबाहेर आहे, जिथे सोनम वांगचुक यांना हलवण्यात आले आहे. त्याचे म्हणणे काय आहे ते वाचा.

सरकारने तरुणांचे भविष्य हिरावून घेतले आहे: उद्धव ठाकरे

उद्धव ठाकरे (शिवसेना - उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) म्हणतात, "ही लढाई केवळ कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांच्यापुरती मर्यादित नाही. या सरकारने तरुणांचे भविष्य हिरावून घेतले आहे."

जंतर-मंतरवर गर्दी दुप्पट झाली आहे, असे CJP चे म्हणणे

'X' वरील एका पोस्टमध्ये, 'कॉकरोच जनता पार्टी' (CJP) ने म्हटले आहे की, "जंतर-मंतरवर लोकांची गर्दी आणि त्यांना मिळणारा पाठिंबा दुप्पट झाला आहे."

जंतर-मंतरवर लोकांची गर्दी आणि त्यांना मिळणारा पाठिंबा दुप्पट झाला आहे.

दिल्लीत सुरक्षा व्यवस्था कडक

 संसदेचे पावसाळी अधिवेशन आणि 'कॉकरोच जनता पार्टी'चा (CJP) प्रस्तावित "चलो संसद" मोर्चा पाहता नवी दिल्लीत सुरक्षा व्यवस्था अधिक कडक करण्यात आली आहे.

दिल्ली पोलिसांनी अतिरिक्त कर्मचारी तैनात केले आहेत, बॅरिकेडिंग मजबूत केले आहे आणि महत्त्वाच्या प्रवेशद्वारांवर वाहनांची कसून तपासणी केली जात आहे, असे सूत्रांनी रविवारी सांगितले.

पोलिस सूत्रांनी नमूद केले की, CJP ला प्रस्तावित मोर्चासाठी परवानगी मिळालेली नाही. "उच्च-सुरक्षा क्षेत्राकडे कोणताही अनधिकृत मोर्चा जाऊ न देण्याचा आमचा निर्धार आहे," असे त्यांनी सांगितले.

'वैद्यकीय पथक वैद्यकीय प्रोटोकॉलनुसार वांगचुक यांच्याबाबत निर्णय घेईल'

न्यायमूर्ती पुष्कर्णा यांनी पुढे सांगितले की, सोनम वांगचुक "सहकार्य करतील."  "हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे की, वांगचुक यांच्या वैद्यकीय स्थितीबाबतचा अंतिम निर्णय वैद्यकीय पथकाद्वारे घेतला जाईल आणि ते वैद्यकीय कार्यपद्धतीनुसार (प्रोटोकॉलनुसार) निर्णय घेतील. तसेच, वैद्यकीय अहवाल त्यांच्या कुटुंबियांसोबत सामायिक केले जातील, अशी नोंदही न्यायालयाने घेतली आहे," असे न्यायमूर्ती पुष्कर्णा यांनी नमूद केले.

दिल्ली उच्च न्यायालयाचे निरीक्षण: सरकारची कृती मनमानी नाही; अंतरिम आदेश देण्यास नकार

न्यायमूर्ती मिनी पुष्कर्णा यांनी कोणताही अंतरिम आदेश देण्यास नकार दिला. "न्यायालयाचे असे मत आहे की, वांगचुक यांच्या प्रकृतीमुळे त्यांना रुग्णालयात हलवण्याचा निर्णय सरकारने घेतला असल्याने, ही कृती मनमानी असल्याचे न्यायालयाला वाटत नाही. शिवाय, सफदरजंग रुग्णालयातील डॉक्टर वांगचुक यांच्या आरोग्यावर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत आणि त्यांनी केवळ संमतीशिवाय तोंडावाटे दिले जाणारे थेंब (ओरल ड्रॉप्स) दिले आहेत; त्यामुळे वांगचुक यांच्यावर बळाचा वापर केला जात आहे किंवा त्यांच्या शारीरिक स्वायत्ततेचे कोणत्याही प्रकारे उल्लंघन होत आहे, असे म्हणता येणार नाही."

"तथापि, प्रकृती खालावत असतानाही वांगचुक यांनी स्वतःहून कोणत्याही वैद्यकीय केंद्रात दाखल न होण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे, सरकारला अशी कारवाई करण्याचा अधिकार होता; शिवाय १६ जुलैच्या आदेशात नमूद केल्याप्रमाणे, प्रत्येक जीव मौल्यवान आहे आणि त्याची काळजी घेतली जाणे आवश्यक आहे."

"रुग्णालयाने आम्हाला वेळेवर नमुना (सॅम्पल) देण्यास नकार दिला, ज्यामुळे आमचा विश्वास उडाला," असे आंग्मो म्हणाल्या.

रुग्णालयात पोलिसांच्या सततच्या उपस्थितीबद्दल तक्रार करताना गीतांजली जे. आंग्मो म्हणतात, "ते (पोलीस) सतत आमचे बोलणे चोरून ऐकत असतात."

"गरज नसताना एखाद्याला 'आयव्ही' (IV - शिरेवाटे दिले जाणारे द्रव) लावणे ही काही चेष्टा नाही. पोटॅशियमच्या पातळीत तफावत का आहे? (खाजगी प्रयोगशाळेचे निष्कर्ष आणि सफदरजंग रुग्णालयाचे निष्कर्ष यांमधील तफावत)" असा प्रश्न आंग्मो यांनी उपस्थित केला.

"त्यांनी आम्हाला वेळेवर नमुना देण्यास नकार दिला आणि त्यामुळे आमचा विश्वास उडाला; म्हणूनच आम्हाला दुसऱ्या ठिकाणी जायचे आहे," असे आंग्मो म्हणाल्या.

न्यायमूर्ती पुष्कर्णा आपला आदेश सांगण्यास सुरुवात करत असतानाच मध्येच बोलत आंग्मो म्हणाल्या, "आम्ही त्यांना 'डिस्चार्ज अगेन्स्ट मेडिकल ॲडव्हाइस' (वैद्यकीय सल्ल्याविरुद्ध रुग्णालयातून सुट्टी घेणे) घेऊन हलवणार आहोत."

'स्थानबद्धतेचा' (detention) आदेश नसतानाही त्यांना रुग्णालयात ठेवण्याच्या सरकारच्या आग्रहावर सिबल यांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.

कोणताही 'स्थानबद्धतेचा' आदेश नसतानाही त्यांना सरकारी रुग्णालयात ठेवण्याच्या केंद्राच्या आग्रहावर कपिल सिबल यांनी प्रश्न उपस्थित केले. "माझा मुद्दा असा आहे की, कोणत्याही स्थानबद्धतेच्या आदेशाशिवाय एखाद्या व्यक्तीला सरकारी रुग्णालयातच राहावे असे का? मला माझ्या पसंतीच्या डॉक्टर आणि रुग्णालयाची निवड करण्याचा अधिकार आहे. सरकारला जर इतकीच काळजी असेल, तर कृपया स्वतःला (वांगचुक यांच्या पसंतीच्या उपचार करणाऱ्या टीमशी) जोडून घ्या... जेणेकरून सरकारी डॉक्टरांची उपस्थिती असेल आणि ती काळजी घेतली जाईल... यात अडचण काय आहे? (माझ्या पसंतीच्या रुग्णालयाबाबत) सरकारला काय समस्या आहे?"

'वांगचुक यांना 'आयव्ही'द्वारे द्रव घेण्यास राजी करण्याचा प्रयत्न केला, पण ते नकार देत आहेत'

एम्स (AIIMS) नवी दिल्ली येथील आपत्कालीन वैद्यकशास्त्र विभागातील अतिरिक्त प्राध्यापक डॉ. अक्षय कुमार यांनी सोनम वांगचुक यांच्या प्रकृतीबाबत न्यायालयाला माहिती दिली.

"त्यांनी तोंडावाटे द्रवपदार्थ घेण्यास सुरुवात केली आहे; पोटॅशियमची पातळी कमी असल्याने त्यांनी संध्याकाळी पोटॅशियमयुक्त द्रवपदार्थ घेतले आणि ओआरएस (ORS) देखील घेतले - जरी आमची इच्छा होती की त्यांनी सामान्य ओआरएस घ्यावे. आम्ही त्यांना 'आयव्ही'द्वारे द्रवपदार्थ घेण्यास राजी करण्याचा सतत प्रयत्न केला, परंतु ते त्याला नकार देत आहेत."  डॉ. कुमार पुढे म्हणाले, "त्यांना जीवनसत्त्वे (vitamins) घेण्याची गरज आहे, आम्ही 'थायमिन'पासून सुरुवात करणार होतो... पण ते 'आयव्ही' (IV) द्वारे औषध घेण्यास परवानगी देत ​​नसल्यामुळे आम्ही त्यांना ते देऊ शकत नाही. त्यांचे काही वैद्यकीय निकष (parameters), जसे की पोटॅशियमची पातळी, धोक्याच्या सीमेवर (borderline) आहेत."

"साखरेची पातळीही सामान्य मर्यादेच्या खालच्या बाजूला, म्हणजेच ६५ ते ७५ च्या दरम्यान आहे... अलीकडील 'ब्लड गॅस' अहवालात 'कीटोसिस' (ketosis) दिसून येत आहे. याचे कारण असे की, शरीरातील चरबीचे रूपांतर 'कीटोन्स'मध्ये होत आहे; याचा अर्थ त्यांना निर्जलीकरण (dehydration) झाले आहे आणि त्यांना पोटॅशियमसह कर्बोदकांची (carbohydrates) गरज आहे. अर्थात, जर त्यांना बरे व्हायचे असेल तर हे आवश्यक आहे."

वांगचुक यांनी उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांना सहकार्य केले पाहिजे: एएसजी शर्मा

एएसजी शर्मा म्हणतात: "त्यांच्या मनात याबद्दल शंका घेण्याचे कोणतेही कारण नाही... त्यांनी उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांना सहकार्य केले पाहिजे आणि १५ जुलैच्या आदेशात खंडपीठाने जे स्पष्टपणे नमूद केले आहे, त्याचे पालन केले पाहिजे."

वांगचुक यांना कायदेशीर भेटीची परवानगी मिळावी या अँगमो यांच्या विनंतीला विरोध करताना एएसजी शर्मा म्हणतात, "हे रुग्णालय आहे, न्यायालय नाही; ही कसली विनंती आहे? मला याचे आश्चर्य वाटते."

वांगचुक यांना रुग्णालयात नेण्याच्या 'तातडीच्या गरजे'बाबत दिल्ली उच्च न्यायालयाचा प्रश्न

न्यायमूर्ती मिनी पुष्कर्णा यांनी सरकारचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या एएसजी चेतन शर्मा यांना विचारले, "त्यांना रुग्णालयात नेण्यामागे काही ठोस कारणे किंवा तातडीची गरज होती का?"

यावर एएसजी चेतन शर्मा यांनी उत्तर दिले, "हो, त्यांची खालावलेली प्रकृती... उपोषणाचा हा १८ वा दिवस होता आणि दमट हवामानामुळे निर्जलीकरण होऊ शकते... आणि यामुळे 'कीटोसिस' नावाचा विकार उद्भवू शकतो, असे मला सांगण्यात आले आहे. सुरुवातीला हे कदाचित (रक्ताच्या) चाचण्यांमध्ये लगेच दिसून येणार नाही, परंतु नंतर प्रकृती अधिक खालावल्यास किंवा चाचण्यांचे सखोल विश्लेषण केल्यास, 'सेप्टिसेमिक शॉक' (septicemic shock) सारखी गंभीर स्थिती उद्भवू शकते... त्यामुळे हा दृष्टिकोन रुग्णाच्या हिताचा आणि त्यांच्या वैद्यकीय स्थितीचा सर्वसमावेशक विचार करणारा असावा लागतो. त्यांच्या देखरेखीसाठी एक नाही, तर दोन डॉक्टर तैनात आहेत."

गीतांजली जे. अँगमो यांनी दाखल केलेली याचिका

पार्श्वभूमी: गीतांजली जे. अँगमो यांनी आपल्या याचिकेद्वारे न्यायालयाकडे काही मागण्या केल्या आहेत. त्यामध्ये सोनम वांगचुक यांना सफदरजंग रुग्णालयात ठेवणे 'असंवैधानिक' घोषित करणे, त्यांना त्वरित रुग्णालयातून सोडणे आणि त्यांना स्वतःच्या व अँगमो यांच्या पसंतीच्या रुग्णालयात किंवा वैद्यकीय सुविधेत हलवण्याची व्यवस्था करणे, यांचा समावेश आहे.  अंगमो यांनी आरोप केला आहे की, जंतरमंतर येथील निदर्शनांच्या ठिकाणाहून वांगचुक यांना हटवण्यासाठी दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या १८ जुलैच्या आदेशाचा "अयोग्य फायदा" घेतला गेला आणि हे करताना वांगचुक यांची "मुक्त आणि पूर्ण माहितीवर आधारित संमती" घेतली गेली नाही; हा आदेश केवळ एक "बनावट निमित्त" म्हणून वापरला गेला.

'आम्हाला आमच्या पसंतीच्या ठिकाणी उपचार घेण्याची परवानगी द्या'

दिल्ली उच्च न्यायालयातील सुनावणीदरम्यान कपिल सिबल म्हणाले, "आम्ही आमच्या स्वतःच्या रुग्णालयात जाऊ... कारण त्यांना कोठडीत ठेवण्यात आलेले नाही किंवा त्यांच्यावर कोणताही गुन्हाही दाखल झालेला नाही."

सिबल यांनी सांगितले की, ते केवळ एका मर्यादित दिलाशाची मागणी करत आहेत; ती म्हणजे त्यांना त्यांच्या पसंतीच्या ठिकाणी, म्हणजेच 'मेदान्ता' (Medanta) रुग्णालयात उपचार घेण्याची परवानगी मिळावी.

दिल्ली उच्च न्यायालयात सुनावणी 

सफदरजंग रुग्णालयात सोनम वांगचुक यांना "बेकायदेशीरपणे डांबून ठेवण्यात आले आहे" असा आरोप करत, त्यांना तेथून त्वरित मुक्त करण्याच्या मागणीसाठी त्यांच्या पत्नी गीतांजली अंगमो यांनी दाखल केलेल्या याचिकेवर दिल्ली उच्च न्यायालयात सुनावणी सुरू झाली आहे.

ज्येष्ठ वकील कपिल सिबल आंगमो यांच्या वतीने युक्तिवाद करत आहेत.

सोनम वांगचुक यांच्या पत्नीची याचिका तातडीने ऐकण्यास दिल्ली उच्च न्यायालय सहमत.

कार्यकर्त्याला सफदरजंग रुग्णालयातून खासगी रुग्णालयात हलवण्याच्या सोनम वांगचुक यांच्या पत्नीच्या याचिकेवर दिल्ली उच्च न्यायालय तातडीने सुनावणी घेण्यास सहमत झाले आहे. सोहिनी घोष यांनी दिलेल्या वृत्तानुसार, दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्ती मिनी पुष्कर्णा रविवारी दुपारी २:३० वाजता होणाऱ्या तातडीच्या सुनावणीत गीतांजली आंगमो यांच्या याचिकेवर सुनावणी घेतील. वांगचुक यांच्या पत्नीने आपल्या याचिकेत सोनम वांगचुक यांना सफदरजंग रुग्णालयातून खासगी रुग्णालयात हलवण्याची मागणी केली आहे आणि त्यांना बेकायदेशीरपणे ताब्यात ठेवण्यात आल्याचे म्हटले आहे. त्यांनी आज सकाळी दिल्ली उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश डी. के. उपाध्याय यांना एक पत्र लिहून वांगचुक यांना सफदरजंग रुग्णालयातून तात्काळ सोडण्याची आणि त्यांना "त्यांच्या कायदेशीर सल्लागाराशी आणि त्यांच्या व माझ्या पसंतीच्या रुग्णालयात किंवा वैद्यकीय सुविधेशी निर्बाधपणे संपर्क साधण्याची" परवानगी देण्याची मागणी केली होती.

 AAP खासदार संजय सिंह यांनी राज्यसभेत कथित पेपर लीकच्या प्रकरणावर प्राधान्याने चर्चा करण्यासाठी नोटीस सादर केली.

 राज्यसभा खासदार आणि आम आदमी पक्षाचे राष्ट्रीय प्रवक्ते संजय सिंह यांनी सांगितले की, कथित पेपर लीक आणि कार्यकर्त्या सोनम वांगचुक यांनी उपस्थित केलेल्या मागण्यांबाबत चर्चा करण्यासाठी संसदेचे इतर सर्व कामकाज स्थगित करण्याची मागणी करणारी नोटीस त्यांनी नियम 267 अंतर्गत राज्यसभेच्या अध्यक्षांना सादर केली आहे.

सफदरजंग रुग्णालयाकडून सोनम वांगचुक यांच्या प्रकरणाचा सारांश प्रसिद्ध

व्हीएमएमसी आणि सफदरजंग रुग्णालयाने कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांच्या प्रकरणाचा सारांश प्रसिद्ध केला आहे. त्यात त्यांच्या रुग्णालयात दाखल होण्याच्या प्रक्रियेचा तपशील आहे. सारांशानुसार, वांगचुक (वय ५९) यांना २० दिवसांच्या उपोषणानंतर आणि अशक्तपणाच्या तक्रारीनंतर दिल्ली पोलिसांनी आणले होते आणि १८ जुलै रोजी सकाळी ७:४० वाजता रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. रुग्णालयाने सांगितले की, दाखल करतेवेळी वांगचुक शुद्धीवर होते, त्यांची नाडी, रक्तदाब आणि ऑक्सिजन सॅचुरेशन स्थिर होते. डॉक्टरांना श्लेष्मल त्वचेचा कोरडेपणा आणि त्वचेची लवचिकता कमी झाल्याचे दिसून आले, जे निर्जलीकरण दर्शवते. रुग्णालयाने सांगितले की, रक्त वायू विश्लेषणातून भरपाईयुक्त आम्लता (compensated acidosis) दिसून आली, ज्यामध्ये रक्तातील पोटॅशियमची पातळी २.९ नोंदवली गेली.